20140323

රුවක් ඇදෙනවා කවුදෝ එනවා - ගුණදාස කපුගේ












මේ ගැන කපුගේ ලියපු සටහනක් තියෙනවා 
පල්ලේගම හේමරතන හාමුදුරුවන්ගෙ 
“පහන නිවී දොළොස් මහේ” පොතේ 
“මානව ප්‍රගමනය ගීතය හා මගේ දෘෂ්ඨිය” කියල 
අපූරු සටහන  
රුවක් ඇදෙනවා ගීතය බිහිවූ හැටි 
කියල තියෙනවා. 


මේ කපුගේ රුවක් ඇදෙනවා ගීතය සම්බන්ධයෙන්  තබා ඇති ඒ රසවත් සටහනයි. 
ඒ සටහන ඒ අයුරින්ම මෙසේ ............








"1981 දී මා රජරට සේවයට පැමිණි මුල් කාලයේදී 
දිනෙක මගෙන් කෙරුනු ඉල්ලිමකට මහින්ද දිසානායක ගීතයක් රචනා කරගෙන  පැමිණියේය. අනතුරුව එහි තනුව නිර්මාණය කරන්නට ඔහු මා හා එක් විය.
මා මහින්ද, කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ, ජයතිලක බණ්ඩාර, ධනසේන කඹුරුගමුව එක් වූ එදා රාත්‍රිය මට දැනුදු සිහිපත් කල හැකිය.
මීවිතෙන් ගිනි කණ වැටු ඇස
කාගෙ රුවදෝ ඇ‍ඳෙන්නේ
නිමේෂයකින් ඔබට සැස‍ඳෙන
හිතවතෙකි ඔබ දකින්නේ
භද්‍ර යෞවන මලණුවනි ඔබ
කිමද මධු විත සොයන්නේ
නුරා දාහය නැත නිවෙන්නේ
එයිනි දුක් ගිනි දළු දමන්නේ
ජීවිතේ දියවී  යා නොදී
වෙනින් ඔරුවක නැග යමන්නේ
දෙතුන් වරක් මේ ගීතය කියවූ මා ගීතය තුළින් දැනවිමට යන අරුත පැහැදිලි නැති බවත් එය වචන තුළ සිරවී ඇති බවත් මහින්දට පැහැදිලි කළෙමි. මධුවිත තොල ගාමින් මා  මිහිරි තනුවක් සඳහා සර්පිනාවේ ඇඟිලි හැසුරුවද මට මගේ කාර්යයේ අපහසුවක් දැනිණ.
“..... රුවක් ඇදෙනවා...... කවුදෝ එනවා...... 
මහින්ද මේ විදියට පටන් ගත්තොත් 
මොකද කියන්නේ?......”
 මම ඔහුගෙන් පිළිවිසිමි. එකල මා  වඩා හඳුනාගෙන නොසිටි මහින්දයන් අපහසුතාවකට පත්කිරිමට මසිත මට අවසර නොදුණි. නමුදු වහා මා හා එකඟ වූ ඔහු පැයක පමණ කෙටි කාලයකදී මුලු ගිතයම නැවත සංස්කරණයට සමත්විය. මේ පසු කලෙක කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ හා මා එක්ව ගැයූ  ඒ ගීතයයි.”
රුවක් ඇදෙනවා කවුදෝ එනවා
මීවිත ඇඳරිය දෑස වසනවා
හද පොදි බැඳි දුක  දියකර පා කර
ඔබේ ලොවට මා මොහොතින් එනවා
සොඳුරු යොවුන් විය මල් මග මුල හිඳ
කිම තොල මීවිත පොඟවන්නේ
නුරා විරහ ගිනි නිවා දමන්නයි
සුරා විතින් මා දෙතොල තෙමන්නේ
නැගුණු නුරා ගිනි මී පොද වැටිලා
හතර වටින් දළු ලා එනවා
අවන් හලේ මී විත තනි කරලා
වරෙන් මලේ පියවර නගලා
ගීපදමාලාව: මහින්ද දිසානායක
සංගීතය: විශාරද ගුණදාස කපුගේ
ගැයුම: විශාරද ගුණදාස කපුගේ සහ
           කරුණාරත්න දිවුල්ගනේ


සිංහල සුභාවිත ගීතයේ පහන් ටැඹක් බඳු මහින්ද දිසානායකයන් අතින් ලියැවෙන ගී පද වැලක සම්භාව්‍ය ගද්‍ය පද්‍ය සාහිත්‍යයේ හෝ බෞද්ධ සාහිතයයේ සේයාවක ඇල්ම බැල්ම නිරන්තරයෙන් දකින්නට පුළුවන් නිසා මහින්ද දිසානායකයන් සමග සුහද පිළිසඳරක යෙදෙමින් ආගිය තොරතුරු කතාබහ කරන අතර තුරදී  රුවක් ඇදෙනවා ගීතය ගැන විමසුවෙමි.

“රුවක් ඇදෙනවා ගීතය සමලිංගික සේවනයේ යෙදෙන දෙදෙනනකුගේ අත්දැකීමක් කියල නූතන තරුණ ගීත රසිකයන් අතර මතයක් ඇති වෙලානේ”

මහින්ද දිසානායකයන් කීවේය. මා සෘජුවම නොඇසූ ප්‍රශ්ණයට මහින්ද දිසානායකයන්ගෙන ලැබුණේ සෘජු පිළිතුරකි. මට පැහැදිළි කරගැනිමට අවශ්‍ය වූයේ එතුමා ඒ නූතන අදහස ගැන දැන සිටියේද යන්න විමසා බලන්නටය.

“මහින්ද අයියෙ එහෙම අදහසක් ගීතය තුළ නැහැ නේද?” මම යළිත් ඇසුවෙමි. 
අස්වැන්න රචක දයානන්ද රත්නායක විසින්
ගීතයේ රචක මහින්ද දිසානායකයන් සමග කරන්නට යෙදුණ
 සංවාදයෙන් කොටසකි මේ.
=================================================







“ඔව්, මේ ගීතය මගේ අතින් ලියැවුණේ 1981 දි විතර, මේ ගීතයට මම වස්තු බීජය සපයාගත් පුංචි කතාවකුත් තියෙනවා. ඒ කතාවත් මම කියන්නම්.  ඒත් මේ ගීතය සම්බන්ධයෙන් වර්තමාන තරුණ ගීත රසික පරපුරේ බොහෝ දෙනකේ සිටින්නේ වැරදි මතයක එළඹගෙන. මේ ගීතය සමලිංගියන් ඇසුරට හුරුවූ දෙදෙනෙකුගේ අදහසක් බවට ගම්‍ය වන කිසිම හේතු සහගත අදහසක් හෝ යුක්ති යුක්ත අදහසක් ගීතයේ නෑ. නමුත් මේ ගීතය එවන් සමලිංගික අත්දැකීමක් කියවෙන ගීතයක් බවට මතයක් පැතිරිලා. ඒක මා ලියූ අදහසට හාත්පස වෙනස් අදහසක්. මට හිතෙන්නේ කුමක් හෝ වැරදි අදහසක් තුළ එළඹුණ මතයක් නිසා මේ ගීයට ආදරේ කරන රසිකයන්ගෙ  රසිකත්වයට යම් පමණක හානියක් කරලා.

ගීතයක් ගැන ඕනෙම කෙනෙකුට ඕනෙම මතයක් අදහසක් එහෙමත් නැත්නම් ආකල්පයක් දරන්න පුළුවන්. ඒත් ඒ මතය සමාජ ගත කරන්න තමන්ට පැහැදිළි සහ නිරවුල් හේතු තියෙන්න ඕනෙ. එහෙමත් නැත්නම් තර්කානුකූලව අදහසක් ශක්තිමත් පදනමක පිහිටා ඉදිරිපත් කළ යුතුයි. අන්න ඒ විදියට තමන් දරන මතය තහවුරු කරන්න බාහිර හේතු සාධක තමන් සතු වෙන්න ඕනෙ.එහෙම නැතුව කෙනෙකුගේ හිත තුළ උපදින හිතලුවක් වැරදි අයුරින් සමාජගත කළ හොත් ඒ හරහා ඒ නිර්මාණයටත්, එහි නිර්මාපකයන්ටත් නිමකළ නොහැකි හානියක් සිදුවෙනවා. ඒක යළි පිළිසකර කළ නොහැකි හානියක්.”
=============================================
සම්පූර්ණ ලිපිය සඳහා
අස්වැන්න



20140302

ඉන්දියාවෙ අන්ධ ළමයෙකුගෙ විශ්මිත ගායන හැකියාව



මේ 2013 වසරෙ
ඉන්දියාවෙ හයිද්‍රාබාද් නගරයෙ
පවත්වන ලද වැඩ සටහනක්.
( 1993-2005 අතර වරින් වර ඉන්දියාවෙ ගත කළ
වසර තුන හතරක කාලයෙන්
වැඩිම කාලයක් මම ගත කලේ හයිද්‍රාබාද් නගරයේ.)

පරමේශ්වර රාඕ නමැති මෙම අන්ධ ළමයා
මගේ ජීවිතය තුළ මා දුටු හොඳම ආධුනික ගායකයායි.
මෙවැන්නෙක් පිළිබඳ මා අසාවත් නැහැ.

ඔහුගේ ගීත වල ශාස්ත්‍රීය දක්ෂතාවය
සාමාන්‍ය හැකියාවක් ඇති කෙනෙකුට
පුහුණුවෙන් ලබාගත හැකි හැකියාවක්.

එහෙත් පරමේශ් ඔහුගේ ගීතවලට එක් කරන
ලාලිත්‍යය, ස්වර මාධූර්යය,
හැඟීම සහ සුන්දරත්වය
අනුකරණය කළ හැක්කක් නොවේ.


ශක කිහිපයක් තිස්සෙ
මුළු ඉන්දියාවෙත්
ලොව පුරාත් ඉන්න ඉන්දියානුවන් අතරත් වඩාත්ම ජනප්‍රිය
දකුණු ඉන්දියාවෙ ප්‍රධානම ගායකයා එස්. පී. බාලසුබ්‍රමනියම්ගේ
ඕ පපා ලාලී නම් ගීතය
 
පරමේශ් ගායනා කිරීමෙන් බාලසුබ්‍රමනියම් පසු මෙසේ පවසනවා.
" ගයන්නට අපහසු ඉතාම දුෂ්කර කොටස්
මෙහි අපශෘතියට නොවැටී
පරමේශ් ඉතා හොඳින් ගායනා කළා.
එක සංගතියක් හෝ ඉහළින්
එක සංගතියක් හෝ පහළින් ගායනා නොකළ බවත්,
පටිගත කිරීමේදී යම් ආකාරයකට ගායනා කළා නම්,
සංගීත අධ්‍යක්ෂකට යමක් අවශ්‍ය වීනම්
ඒ ආකාරයටත්
ගායනා කළා. 
ඔහු 100%ට සීයක් හොඳින් ඉදිරිපත් කළා "

https://youtu.be/qFP62TVf7IM
 

ඔබ විමසන කෙනෙක් නම්
මේ ආධුනික ගායකයන් තෝරන
වැඩ සටහන බලලා
මේ ගායකයන් සමග
අපේ ආධුනික ගායකයන් සසඳන්න.
මේ විනිසුරු මණ්ඩලය සමග
අපේ විනිසුරු
මණ්ඩලය සසඳන්න.
මේ ප්‍රේක්ෂක මඬුල්ල සමග
අපේ ප්‍රේක්ෂකයන් සසඳන්න.
ජාති වාදීවෙන්නෙ නැතුව
මේ දෙපිරිසෙන් වැඩිය විමසන්නෙ
කවුද කියල බලන්න.

එක ගීතයක් ගැන
ඔවුන් කතා කරන ප්‍රමාණයත්
එහි ගැඹුරත් මැනගන්න
භාෂාව දැනගතයුතු නැහැ.


https://youtu.be/Hl9Xm8NTLAg?t=21m25s
 

ඒ වැඩ සටහන කොයිතරම්
චාම්ද කියල බලන්න.
  විනිසුරු මඬුල්ල
ඒ වෙලාවෙම ළමුන්ගෙ වැරදි හදනවා.
අපේ විනිසුරු මඩුලුවල
සංගීතය නොදැන
නම නිසා ඇවිත් උන්න
නොගැලපෙන අය කීදෙනෙක්
ඔබ දැකල තියනවද.

මේ වැඩසටහනේ
මුල් තැනට ආවෙ මේ අන්ධ ගායකයා.
2013දි ඔහු තෝරාගන්න ගීත බලන්න...


ඔහු 100%ට සීයක් හොඳින් ඉදිරිපත් කළා
ඉතාම අමාරු කොටස් ගායනා කළා කියල
අන්ධ ගායකයා වර්ණනා කරන්නෙ
ශක කිහිපයක් තිස්සෙ
මුළු ඉන්දියාවෙත්
ලොව පුරාත් ඉන්න ඉන්දියානුවන් අතරත් වඩාත්ම ජනප්‍රිය
දකුණු ඉන්දියාවෙ ප්‍රධානම ගායකයා එස්. පී. බාලසුබ්‍රමනියම්.

ඒත් ඔහු ඒ වර්ණනාව පිළිගන්නා
නිහතමානී බව බලන්න.


අනික් සංගීතඥයා
ගීතය පුරාම රස විඳිමින් ඉඳලා
ගීතය හමාරවෙන්නත් කලින් නැගිටලා ඇවිත්
තමන්ගෙ කරේ පැළඳගෙන ඉන්න රන් මාලය ගලවා
අන්ධ ළමයාට උපහාරයක් ලෙස පුදනවා.



මොන ප්‍රසංශා ලැබුණත්
ඒ කිසිවකින් නොසැලී ඉන්න
ඔහුට ඇති හැකියාව
ඔහුගේ ගායන හැකියාව මෙන්ම
විශ්මිතයි..

එය ඔහුගේ ආගමික විශ්වාසය හා
බැඳු ශක්තියක් වීමට
බොහෝ දුරට ඉඩ තියනවා.


http://youtu.be/Hl9Xm8NTLAg?t=20m29s

දෑස් කුමටද?
-
දෑස් ඇති අයටත්
නොදැනෙන නොහැඟෙන දේකට
මෙතරම් සංවේදී විය හැකිනම්,
ඒ දැනෙන දේ
http://youtu.be/c21oDHKmWZ4?t=5m45s
මෙසේ සම්ප්‍රේෂණය කළ හැකි නම්
දෑස් කුමටද?

මේ හැකියාව ඇතිව
යම් දිවියක උපදින්නට හැකි නම්
දෑස නැතිවාට කම් නැත.

-----------------------------------------------------------

ඔහුගේ ජීවිතයෙහි පසුබිම් සහිත
රූප රාමු පෙළක් ඔබට මෙහි දැකිය හැක

 

“නිධානය” සමඟ මගේ අනුභූති -ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්

---------------------------------------
ආසියාවේ වයෝවෘද්ධතම සිනමාකරුවාණන් වූ 93 වැනි වියට ආසන්න ආචාර්ය ලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිසුන්ගේ “නිධානය” තිරගත වී පසුගියදා චතුර් දශකයක් සපිරිණ. මේ වූ කලී එතුමාගේ මතු නොව ලංකාවේ එදා මෙදා බිහි වූ අග්‍රගණ්‍ය සිනමා කෘතිය වේ. ලෙස්ටර් සමඟම මෙහි 40 වසර සැමරීමට අවකාශය ලැබීම ලාංකික සැමගේ භාග්‍යයකි.
මේ ප්‍රශස්ත නිර්මාණය ඉහළම ධී ශක්තියෙන් සුපෝෂණය කළ නාමශේෂභාවෝපගත ගාමිණි ෆොන්සේකා, තිස්ස අබේසේකර, පේ‍්‍රමසිරි කේමදාස ඈ කලා විබුධයන් ද මේ මොහොතේ අප සිහිපත් කළ යුතුය. උපාලි පෙරේරා සංස්කරණය කළ “නිධානය විශේෂ සිනමා සංග්‍රහය”ට (1971) “My experience with Nidhanaya” යන හිසින් ලෙස්ටර් මාහැඟි ලිපියක් ලීවේය. එය දුහුනන් දැනුම් සඳහා සිංහල බසට නඟා පුවත්පතක පළමුවරට පළ කළ යුතු යැයි මම සිතුවෙමි. මේ ඒ කාලෝචිත ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනයයි.

http://www.lankastandard.com/wp-content/uploads/2013/06/lester-james--e1371357044270.jpgලෙස්ටර් ජේම්ස් පීරිස්




සිනමාකරුවා නිර්මාණ කරනුයේ සදාකාලික ලෙස ඔහුගේ දැනුම පුළුල් කරන්නා වූ අනුභූති ඇසුරු කොටගෙනය. ඔහුට අර්ථාන්විත වන්නා වූ තේමාවන් අනුපිළිවෙළින් සහසංකලනය කිරීමට හේ උගනී. මානව සංකීර්ණතාවන්ට සාධාරණය ඉටු කරන ගැඹුරු දෑ ලෙස මෙතැන් සිට ඒවා පෙනී යා හැකිය.” යනුවෙන් වරක් ප්‍රකට ජපන් සිනමාකරු නගිසා ඔෂිමා පැවසුවේය. සැබැවින්ම මගේ සන් මිත්‍ර බෙනඩික්ට් දොඩම්පෙගමයන් යෝජනා කළ දින සිට වසර ගණනාවක කාලයක පටන් ජී. බී. සේනානායකයන්ගේ ප්‍රකට කෙටි කතාවක් ඇසුරෙන් චිත්‍රපටයක් තැනීමට මම ඇලුම් කළෙමි. චිත්‍රපටයකට අමුද්‍රව්‍ය සැපයීමට හැකියාව තිබෙන මේ පිටු හතරක කෙටි කතාවේ ප්‍රබලතාව බෙන්ගේ තීක්ෂණ ඥානයට හසු විය.
මේ ගැන අප මුල් වරට සාකච්ඡා කළේ මෙරට ප්‍රධාන පෙළේ ලේඛකයන් දෙපළකගේ ප්‍රකට කෙටිකතා එක්කොට ඒවා ඇසුරෙන් තැනිය හැකි චිත්‍රපට ත්‍රිත්වයකින් එක් කෙටි චිත්‍රපටයක් ලෙස ජී. බී. ගේ කෙටි කතාව සිනමාවට නැඟීම වඩාත් යෝග්‍ය බවය. මෙකී පළමු ව්‍යාපෘතිය සඵල නොවීම ගැන මම අද වඩාත් සතුටු වෙමි.
“නිධානය” කෙටි චිත්‍රපටයක් වශයෙන් ගත් කල ගැඹුරු භාවයෙන් හීන වීම, එහි විෂය පථය හා චරිතාංගයන්ගේ විශාලත්වය යනාදිය නොවැළැක්විය හැකි අයුරින් දීර්ඝ වෘත්තාන්ත චිත්‍රපටයක් සඳහා අප මෙහෙය වනු ලැබීය. මෙබඳු ගුණාංග අවබෝධ කර ගැනීමෙන් අප සාර්ථක වී තිබේ ද? නැත්ද? යන්න පිළිබඳ පැනය නඟා ඊට පිළිතුරු සැපයිය යුත්තේ පේ‍්‍රක්ෂකයන් සහ විචාරකයන්ය.
එසේම කෙටි කතාවක් ලෙස එහි ඇතුළත් වූයේ ඉතා සංක්ෂේපයෙන් කියූ අන්දරයකි. සිත් කාවදින සිතෙහි හොල්මන් කරන, පුනර් ප්‍රතිරාවය නංවන ගුණාංග “නිධානය” හි තිබිණ. මෙහි කේන්ද්‍රීය චරිතය සහ ඔහු ජීවත් වීමේදී තම මනසෙහි බැරෑරුම් නොසන්සුන් ස්වභාවය අනුරාවයට නංවන, නිමා නොවන පටලැවිල්ලක ස්වරූපය හමන්නා වූ මනෝ විද්‍යානුකූල විනිවිද දැක්ම අපට විවර කර දෙන්නේ ඉතාම කෙටි කතාවක් තුළ වුවත් සංකීර්ණ හැඟීම් සමුදායකි.
උපමා කථාවක සරල ගුණය, බලය මෙන්ම ගී‍්‍රක නාට්‍යයක ප්‍රාබල්‍යය ශෝකාන්ත ස්වභාවය ද මෙහි තිබේ. තිස්ස අබේසේකරත් මාත් අපට තිබෙන අභියෝගය ලෙසින් දුටුවේ මේ කරුණය. පැය දෙකක කාලයකට ප්‍රසාරණය කරන්නා වූ චිත්‍රපටයක මේ ගුණාංග එලෙසින්ම රඳවා තබා ගැනීමට අපට හැකි වේ ද? මේ අන්දරයේ නිරවද්‍යතාව අප හීන කර ගත යුතු ද?
මුල් නිර්මාණයේ විනිවිද පෙනෙන හිංසාව කුළුගැන්වීමට ඉවහල් වන නව දර්ශන සහ සිදුවීම් බලහත්කාරයෙන් අප මෙයට එක් කළ යුතු ද? ඇතැම්විට එහි නොමැති සහ ලේඛකයා කිසිදු විටක අදහස් නොකළ නව අර්ථකථන අප මේ කථාවට බලහත්කාරයෙන් ඇතුළත් කළ හැකිය. මෙහි කතුවර ජී. බී. සේනානායකයන් අපගේ හොඳම මාර්ගෝපදේශකයා වූයේය. ඔහුගේ කෘතිය හදාරනු පිණිස කඳානේ පිහිටි ජී. බී. ගේ නිවසේ අප පළමුවරට හමු වූ අවස්ථාව තවමත් මා මතකයේ දැඩි ලෙස රැඳී තිබේ.
මේ කථාවෙන් අර්ථවත් වන්නේ කුමක් දැයි මම ඔහුගෙන් ඇසුවෙමි. (මෙය ඕනෑම ලේඛකයකුගෙන් සෑමවිටකම ඇසීමට භයානක ප්‍රශ්නයකි.) මෙය උපමා කථාවක් ද? සදාචාරාත්මක කථාවක් ද? මිථ්‍යා විශ්වාසයන්ට පරිභව කිරීමක් ද? මේ සුවිශේෂ පන්තියේ සම්පූර්ණ කායික හා මානසික පරිහානිය සමාජ විද්‍යාත්මක ශාස්ත්‍රීය ලේඛන මඟින් සංකේතවත් කෙරේ. වැඩවසම් රදලවාදය හෝ මෙය හුදෙක් රසවත් කථාවක් පමණක් ද? “නැහැ” ජී. බී. කීවේය. මේ කිසිවක් ඔහුට රුචි නොවීය. ප්‍රාථමික වශයෙන් හේ පි‍්‍රයතාවක් දැක්වූයේ ස්වකීය කේන්ද්‍රීය චරිතයේ මනෝවිද්‍යාත්මක ස්වරූපයටය. මිනිස් මනසෙහි ආදරය හා ධන තෘෂ්ණාව අතර වේදනාත්මක ඝට්ටනය, විශේෂයෙන් මනසෙහි වික්ෂිප්තභාවය වේ.
තම ජීවිතයේ සියල්ල අහිමි වූ බව ඔහු පසක් කර ගන්නා අවස්ථාවේ සිය දිවි තොරකර ගැනීමට ඔහු පෙලඹේ. මේ ආකෘතිය තුළ මෙතැන් සිට ඔහුගේ අවසාන පාපොච්චාරණයෙන් පසුව කතාව අවසන් කෙරේ. එසේම මෙතැන් සිට චිත්‍රපටයෙහි ද කතාවෙහි ද මේ වදන් පෙළ පුනරුච්චාරණය වේ. “මම ඔබට කතාවක් කීමට උත්සාහ නොකරමි. මේ වචන ලියා තැබීමෙන් මා උත්සාහ කළේ මා කළ බරපතළ වරදෙහි ඉවසිය නොහැකි බරෙන් සැහැල්ලු වීමටයි.”
විලී අබේනායකගේ ජීවිතයේ, නොසන්සුන්තාවයේ සහ මරණයේ අබිරහස විසඳීමට අපට හැකියාව තිබෙන හෝඩුවාව ඇත්තේ මෙතැනය. කථාව ගොඩනැඟීම පිළිබඳ තිස්ස සහ මා අතර පැවති සාකච්ඡාව නිරවුල් කර ගැනීමට මෙය අපට අපූර්ව ලෙස උපස්තම්භක විය. දැන් අපගේ ප්‍රධාන අරමුණ මෙහෙය විය යුත්තේ කොතැනටදැයි අප තීරණය කර ගත යුතුව තිබිණ.
විලී අබේනායකගේ භූමිකාවේ මනෝවිද්‍යානුකූල විමර්ශනයකට අපි උත්සාහ දැරුවෙමු. මේ වූ කලී මිනිසකුගේ අභ්‍යන්තරික ගැඹුරු ජීවිතය සොයා ඔහු පිළිබඳ නොදන්නා ලෝකයක පිනුම් ගැසීමක් වැන්නකැයි අප හට වඩාත් හොඳින් ප්‍රත්‍යක්ෂ විය. එසේම මෙය ඔහුගේ උප විඥානගත මනස නමැති ලෝකයේ සැඟවුණු රහස්, ඔහුගේ භීතිය, ඔහුගේ සිහින, ඔහුගේ නොසන්සුන්තාව, ඔහුගේ අද්භූත කල්පනා පිළිබඳ සෙවීමකි. සිංහල සිනමාවට අදාළ වන්නා වූ කරුණක් පිළිබඳ අපි හැකිතාක් දුරට සවිඤ්ඤාණක වූයෙමු. එනම් මෙය අමතනුයේ තොරතුරු නොදන්නා ප්‍රදේශයකට බවය. විපරීත (Abnormal) දේ පිළිබඳ දැනුමක් හෝ පුහුණුවක් අප කිසිවකුට නැත.
කෙසේ නමුත් මගේ පූර්ව නිර්මාණවලදී සාමාන්‍ය මනෝ විද්‍යාව ඔස්සේ චරිතවල අභ්‍යන්තරික නාටකීය ස්වභාවය මඟින් ඔවුන්ගේ මනසට ගමන් කරන්නේ කුමක් ද? යන්න පිළිබඳ කල්තියාම මා සිත යොමු වී තිබිණ. පූර්වයෙහි එඩිතරව මුහුණ පෑ අවදානම්වලට වඩා මේ චිත්‍රපටය ඔසසේ ඒ දිශාවෙහි තවත් බොහෝ දුරක් යෑමට තිබෙන බැව් අපි දැන සිටියෙමු. ජී. බී. සේනානායකයන්ගේ කථාවෙන් හා අපගේ අන්තර් ඥානයෙන් සැපයුණු ඉඟි අපට මඟ පෙන්වීය. මේ නිසා තිර රචනය සම්පූර්ණ කිරීමට අට මසකට ආසන්න කාලයක් ගත වීම පුදුමයට කරුණක් නොවේ. කපා කොටා නැවත සකස් කිරීම්, අතිරේක එකතු කිරීම් ආදි ස්ථිර වෙනස්කම් මෙහිදී සිදු කෙරිණ.
ඒ දිනවල තිස්ස තමාගේ නිවසට මගේ හදිසි පැමිණිම හේතු කොටත් ඔහුගේ කාලයට මගේ ස්ථිර නියම කිරීම් හේතු කොටත් බිය වන්නට ඇත. මෙසේ දිගු නිමාවක ඵලයක් වශයෙන් තිර රචනය සූදානම් විය. මගේ පහළොස් වසරක සිනමාකරණ දිවියට අනුව ඉතා අවංකවත් සෘජුවත් එක් දෙයක් මට කිව හැකිය. එනම් තිස්සගේ තිර රචනය විවරණය කිරීම බොහෝ දුරට අභියෝගාත්මක කර්තව්‍යයක් බවය. මෙය වූ කලී සංකීර්ණ ආඛ්‍යානමය සන්දර්භයකි. මෙය යථාර්ථයේත් අද්භූත සංකල්පනාවන්ගේත් ප්‍රතිස්වර සංවාදයකි (Counter Point).
සුකොමළ ලාලිත්‍යයෙන් හෙබි සම්භාව්‍ය ගද්‍ය ශෛලියෙහි තිබෙන්නා වූ ද උත්තම පුරුෂ ආඛ්‍යානයෙන් අවධාරණය කරන්නා වූද දෙබස් සහිත දර්ශන ඔස්සේ දිවෙන දෙවැදෑරුම් කථන උපක්‍රම මෙහි තිබේ. මේවා සියල්ල මඟින් නියම කෙරෙනුයේ වඩාත් ප්‍රාබල්‍යය වූ චිත්ත සමාධියකි. මේවා කේන්ද්‍රීය චරිතයට එක් කළ විට ජීවිතයේ ප්‍රමාණයට (Life size) වඩා විශාල වේ. ඔහුගේ මනෝ විද්‍යාත්මක සංකීර්ණතාව මනබඳිනසුලුය. එසේම මෙය අපූරු ආදර කතාවකි. ප්‍රධාන නළු නිළියන් සහ ප්‍රධාන කාර්මික ශිල්පීන් “නිධානය” රූපගත කිරීම අරඹන විට අප සියලු දෙනාට තිබූ බියජනක හැඟුම, චකිතය, කැලඹිල්ල යම් අයකුට වටහා ගත හැකි වේ.
චිත්‍රපටය රූගත කළ අවස්ථාවන්හිදී සහ අවසාන සංස්කරණ කටයුතුවලදී ද සැලකිය යුතු වෙනස්කම් සිදු කෙරිණ. (ප්‍රස්තුතයෙන් පිට යෑම නොවැළැක්විය හැකි විය.) මම හැකිතාක් දුරට තිර රචනයට සමීපව ඒ මත රැඳී සිටීමට අදිටන් කොට ගතිමි. “නිධානය” වැනි කතාවක් චිත්‍රපට ගත කිරීමේදී අනපේක්ෂිත අන්තරාවන්ගෙන් වැළකී සිටීමට සිදු වේ. යම් අයකු එක් අතකින් මෙය හිච්කොක්ගේ ශෛලියේ දෙගිඩියාවකින් යුත් ත්‍රාසජනක චිත්‍රපටයක් බවට පත් කිරීම අන්තරායකර අප්‍රසන්නතාවක් වනුයේ සිනමාවේදී එහිලා ඔහුට ආදේශ කළ හැකි ශ්‍රේෂ්ඨ සිනමාකරුවකු සැබැවින්ම නොමැති නිසාවෙනි.
අනෙක් අතට යම් අයකු මෙය “Hammer” චිත්‍රපටයෙන් ජනපි‍්‍රය වූ ආකාරයේ භීතියෙන් (Horror) යුත් චිත්‍රපටයක් සේ නිම කළ හැකිය. මෙය වූ කලී කෙබඳු පාඩුවක් සිදු වුවත් මා වැළකී සිටීමට දැඩිව අදිටන් කොටගත් අන්තරාද්වයකි. මේ හැරත් මෙහි යාතු කාර්මික මිනී මැරුමක් රැගත් අවසාන දර්ශනය ප්‍රචණ්ඩත්වය නමැති ආශාවෙහි තදින් ඇලීමට ප්‍රබල ලෙසින් අප පොලඹවනසුලුය. උමතු, මානසික ව්‍යාකූලත්වය සහ ව්‍යාජ නාට්‍යමය ස්වරූපයෙන් යුත් ඔපෙරාමය නාට්‍යාතිශය ස්වරූපයක් මෙහි උච්ච අවස්ථාවෙහි (Climax) තිබිණ. පිළිතුර නම් මේවායින් උසස් ලෙස වැළකී සිට සංයමයකින් හා හික්මීමකින් යුත් ශෛලියක අප දැඩි ලෙස රැඳී සිටි බවය.
ප්‍රචණ්ඩත්වයේ ප්‍රබලතාවන් මේ කතාවෙහිම තිබිණ. මෙය මන්ද රංගනයක් (Under Play) ලෙස ඉදිරිපත් කළ යුතු යැයි මම සහජාසයෙන් වටහා ගතිමි. මා මෙය සිතුවේ බටහිර සිනමාවේ අතිරික්තයෙන් දක්නා ලැබෙන ප්‍රචණ්ඩත්වය සමඟ තුලනය කරමිනි. පේ‍්‍රක්ෂකයෝ ක්‍රමිකව සංවේදීකරණයෙන් විනිර්මුක්ත වෙත්. සැබවින්ම තවදුරටත් ඔවුන් කම්පනයට පත් කිරීමට හැකියාවක් නොමැත.
විධිමත් රීතියකින් මෙය රූගත කිරීමට තීරණය කළ හෙයින් එය මට නැවුම් දෙයක් නොවීය. එහෙත් සත්‍ය වශයෙන්ම මගේ පෙර නිර්මාණවලට වඩා සෑමවිටකම ප්‍රසාදයක් මා තුළ ඇති කළ යම් දෙයක් මෙහි තිබිණ. සියලු ආකාරයේ නව වාග් ව්‍යවහාර සම්ප්‍රදායන් සහ ව්‍යාකරණමය එකතු කිරීම් අපගේ සමකාලීන පර්යේෂණාත්මක සිනමාකරුවන් අපට ලබා දී තිබු නමුත් මා ප්‍රබල ලෙස රුචි කළේ සිනමාකරණයේදී නව්‍ය ශිල්පීය උපක්‍රම භාවිත කිරීමටය. සිනමාකරණයේදී මා අනුදත් ශෛලිය වෙනස් කිරීමට හේතුවක් නොමැති බැව් මම දුටිමි. සියලු විසඳාගත නොහැකි සීමාවන් සමඟ වුවත් මට කීමට අවශ්‍ය වූ දේ කුමක් ද? සිනමාවේ වඩාත් මා රුචි කළේ කුමක් ද?
ඇතැම්විට මෙය පුනරුක්තියක් විය හැකිය. යමක් නාට්‍යමය නොවන ආකාරයෙන් මැවීමට සිනමාව සතු ශක්‍යතාව අනුව එය අද්විතීය කලාවක් වන බවට මා තුළ තිබෙන්නා වූ විශ්වාසය කිසිදු විටක හීන වී නැත. මක් නිසාද යත් සැබෑ නාට්‍ය පවතින්නේ සිනමාව තුළ වන හෙයිනි. මගේ මිත්‍රයන් කිහිප දෙනෙක් පෞද්ගලික දර්ශනයකදී “නිධානය” නරඹා පැවසූ දෙයක් (එය අපහාසාත්මක හැඟීමකින් පැවසූ දෙයක් නොවන බව මට ස්ථිරය) මට සිහිපත් වේ. ඔවුන්ට අනුව මා නාට්‍ය කලාවෙන් දුරස්ථව සිටි නිසා ප්‍රදර්ශනාත්මකව මෙහෙය වනු සඳහාත් වේදිකා ගත කරනු සඳහාත් අතිශයින් ඉඩකඩ ලබා දෙන කථාවක් මා වෙනත් වචන ඔස්සේ නාට්‍යමය ගුණයෙන් වියුක්ත කළ බවය. සිනමාවේ මා ළඟා වීමට අදහස් කළ දේ කුමක් ද? එහි ඇතැම් අංශයන්ට ළඟා වීමට මට හැකි වූ බව නිසැකය.
විලී අබේනායකගේ භූමිකාව වූ කලී ඇතැම්විට ලාංකික නළුවකු හට නිරූපණය කරනු සඳහා ඇරයුම් ලැබු වඩාත් සංකීර්ණතම භූමිකාව විය හැකිය. මේ චරිතය විසින් ඉල්ලා සිටින මනෝභාවයන් ප්‍රකාශ කිරීමේ පරාසය පුළුල්ය. අපස්මාරය සෑදුණු කල්හිත් යාතු කාර්මික මිනී මැරුමක් සිදුවන කල්හිත් අවස්ථානුකූල ලෙස උසස් සියුමැළි ආකාරයෙන් මේ මනෝභාවයන් වෙනස් වේ. මේ චරිතයට නිසි සාධාරණය ඉටු කළ හැකි වන්නේ එක් නළුවකුට පමණක් වන බවට මා තුළ අල්ප මාත්‍රයක හෝ සැකයක් නොතිබිණ. ඒ ගාමිණි ෆොන්සේකාය. අපගේ සිනමා ලෝකයේ තිබෙන මහා උත්ප්‍රාසය නම් බහුජනයා ගාමිණි ජනපි‍්‍රය වීර ප්‍රතිරූපයක් ලෙස පමණක් පිළිගනු ලැබීමය. ඔවුන්ට අනුව ඔහු හුදෙක් උද්වේගකර, සටන්කාමී, ගීත ගයන, ජනපි‍්‍රය ප්‍රතිරූපයක් මත රඳා පවතින සුපිරි තරුවකි.
ලාංකික සිනමාවේ සාම්ප්‍රදායික වීරයෙකි. සංකීර්ණ නොවන, වාණිජ චිත්‍රපටවලට ආදායම් උපයා දෙමින් සාර්ථකත්වය ලබා දෙන උපකරණයකි. තවද ඔහු නොනැසී පවතින්නේ මේ ජනපි‍්‍රය චරිත ඔස්සේය. ඔහුගේ රංගන ප්‍රතිභාවට තිබෙන ඔවුන්ගේ එකම මිනුම් දණ්ඩ අපගේ ජනපි‍්‍රයතම සුපිරි තරුව ලෙස ඔහු තම ස්ථාවරය රඳවාගෙන සිටීමය. එහෙත් මේ ජනපි‍්‍රය නළුවාට නොහොබින ගැඹුරු, සංකීර්ණ චරිත නිරූපණය කළ හැකි, ප්‍රබල ජවයකින් රඟපෑ හැකි, උසස් සංවේදීතාවකින් හෙබි තියුණු බුද්ධි මට්ටමකින් යුත් කලාකරුවකු ද ඔහු තුළ ජීවත් වේ.
ගාමිණිගේ රංගන පරාසය විදහා පාන්නට වූ භූමිකාත්‍රයක් ඔහු මා සඳහා නිරූපණය කළේය. “සන්දේශය” හි තම ප්‍රධානියා ද අබිබවා යන සෙවණැල්ලක් පතිත කරමින් නිර්භීත කැරලිකරුවකු ලෙස ද “ගම්පෙරළිය” හි ජිනදාස නමැති ඵල නොදැරූ ගැමියකු ලෙස ද එසේම දැන් “නිධානය” හි නොසන්සුන්, සිත් කාවදින ශෝකාන්ත ප්‍රතිරූපය ලෙස අප හමුවේ දිස් වේ. ගාමිණි ඉතා නිවැරැදි දේ කළ හෙයින් මේ චිත්‍රපටයෙහි ද ඔහු ප්‍රබල ලෙස ඉස්මතු වනු දැක්ක හැකිය.
දිළිඳු රදලයකු, තම මිථ්‍යාවන් සමඟ හුදෙකලාව වෙසෙන්නකු, ගරා වැටෙන ස්වකීය විසල් මැදුර පිළිබඳ නොසන්සුන්තාවයෙන් පෙළෙන්නකු, බටහිර විදග්ධභාවයේ හා ලාලිත්‍යයේ ව්‍යාජ පෙනුම මතු පිටින් පහත් ලෙස ආරෝපණය කරගත්තකු හා මැඩ පවත්වා ගත නොහැකි ව්‍යාජයෙන් යුත් මිනීමරුවකු ලෙස අභාග්‍ය සම්පන්න වූවකු යනාදී ලක්ෂණවලින් සමන්විත විලී අබේනායක වූ කලී ඉතා පහසුවෙන් අමානුෂික කෲර පුද්ගලයකු බවට වෙනස් වීමේ හැකියාව තිබෙන භූමිකාවකි. උණුසුම් නොවූද මානව දයාවෙන් තොර වූද මෙයට මානසික ව්‍යාධිය පිළිබඳ සායනික රචනාවක් බවට පත් වීමෙහි ද හැකියාව තිබේ. ගාමිණි මෙකී කේන්ද්‍රීය චරිතය නිරූපණය කරමින් උසස් ප්‍රතිභාවක යම් මිනුම් දණ්ඩක් ඔස්සේ මේ චරිතයේ සානුකම්පිතභාවය හා කාරුණිකත්වය මතු කළේය.
අයිරින්ගේ චරිතය සංකීර්ණතාවයෙන් වඩාත් හීනය. මෙය සැබැවින්ම ඒකීය මානයකින් සාදෘශ්‍ය වේ. ඇය විරෝධය නොපාමින් ඉවසා සිටින ගොදුරක් බඳු වස්තුවකි. ලැජ්ජාශීලී ඇය විලීගේ අපූර්ව පේ‍්‍රමය යටතේ පමණක් සුපුෂ්පිත මලක් බවට පත් විය හැකි මැලවුණු පැළෑටියක් වැන්නකි. මේ චරිතයට අපගේ තේරීම වූයේ මාලිනි ෆොන්සේකාය. “නිධානය” හි කථාව සැබැවින්ම නළු නිළි දෙපළකගේ යුග ගීතයක් වැන්න.


විලී සහ අයිරින්ගේ සම්බන්ධතාවෙහි සංකීර්ණතාවන් කුළුගැන්වීමේදී මා කළ පරිදි අධ්‍යක්ෂවරයාට ස්වකීය කලාකරුවන් මත වඩාත් රඳා පැවැත්මට සිදු වේ. ගාමිණි, මාලිනි සහ මම ඒකත්වයෙන් භාග්‍යවන්ත වීමු. ප්‍රධාන නළු නිළි යුවළ ඉඩ ලබා දී තිබියදීත් සැබැවින්ම මා සුරක්ෂිත කළ මෙහි කාර්මික සාර්ථකත්වය හෝ මනාපයට අනුව කළ ඡේදන හෝ ප්‍රමාණය කළ නොහැකි යැයි මෙය නැරඹුවන් වටහා ගනු ඇත. මෙහි ඉතා අපූර්ව වූද සිත් සසල කරන්නා වූද ක්‍රමිකව අවදි වන්නා වූද ස්වරූපයකින් විලී සහ අයිරින් අතර ආදර සබඳතාව ගොඩනැඟේ. විනාශ කළ යුතු දේ ඔහු වෙන්කොට හඳුනා ගනී. මෙය මා සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතු වර්ගයේ අමුද්‍රව්‍යයකි. ඒ නිසා මෙය සමස්ත චිත්‍රපටයෙහිම කේන්ද්‍රීය කොටස බවට පත්විය.
ඇතැම්විට අපි අපගේ දර්ශන තලය පිළිබඳව ද එක සමානවම හාග්‍යවන්ත වීමු. මෙය වැසුණු කාමරවලින් යුත් අඳුරු මලානික මන්දිරයකි. පක්ෂීන්ගෙන් හා දූවිල්ලට අතහැර දැමු සවිමත් ගෘහ භාණ්ඩවලින් යුත් අඳුරු ගුහාවක් බඳු එහි අභ්‍යන්තරයට සූර්යයා අනාරාධිත අමුත්තෙකි. සැබැවින්ම මේ මැදුර කතාවෙහි තවත් එක් චරිතයක් ලෙස හැඳින්වීමෙහි වරදක් නොපෙනේ. රාජගිරියෙහි පිහිටා තිබෙන ෆෙඩ්රික් ඔබේසේකර මහතාගේ අරුම පුදුම වලව්ව අප සෙවූ ආකාරයේ නිවසකි. මෙහි රූගත කිරීම් සිදු කළ සය මසක කාලය ඇතුළත අප කිසිවකු හට එහි අනාරාධිතයන් බව නොදැනිණ.
මක්නිසාද යත් අවුල්ව තිබෙන නා නා විධ මෙවලම්, උපකරණ සහිත විශාල ඒකකයක් චිත්‍රපටයක් තැනීමට පැමිණෙද්දී චිත්‍රපට සඳහා වාසස්ථාන සපයන ඒවාහි බොහෝ හිමිකරුවෝ ආතතියට බියට පත් වෙති. මෙහි අභ්‍යන්තරය ආලෝකකරණය කිරීමේදී එය සිදු කළ යුතුව තිබුණේ යුග ද්වයක් නියෝජනය කළ හැකි නිවැරැදි මතුපිට ස්වභාවයක් දිස්වන පරිදිය. (මේ කතාව දිව යන්නේ වික්ටෝරියානු සමයේ නිමාවත් එඩ්වර්ඩියානු යුගයේ මුල් අවධියත් අතර කාල වකවානුවෙහිය.)
කතාව ඉල්ලා සිටින ආකාරයට වෙනස් වන්නා වූ නා නා විධ මනෝභාවයන් තීව්‍ර කිරීම එම්. එස්. ආනන්දන් හට අභියෝගාත්මක කාර්යයක් විය. ඔහු මගේ අවසන් චිත්‍රපට ත්‍රයටම (1972 වන විට) සමීප ලෙස දායක වූ කැමරා ශිල්පියාය. “නිධානය” තැනීම සඳහා සැබැවින්ම වසරක කාලයක් ගත විය. 1970 ජූලි මාසයේ මෙහි ප්‍රධාන රූගත කිරිම් ඔබේසේකර වලව්වේදී ඇරැඹිණ. අපි 1971 ජූලි මාසයේදී චිත්‍රපටය රැඟුම් පාලක මණ්ඩලය වෙත යොමු කළෙමු. එළිමහන් දර්ශන සිව් දිනක කාල නියමයක් යටතේ දඹුල්ලේ ගිරි ගුහා සමූහයක මුදුනෙහි රූගත කෙරිණ. මේ ස්ථානය එක් අතකින් චිත්‍රපටයට ඔබින සංකේතයක් සේම මා සෙවූ ආකාරයේ සරල සුන්දරත්වයකින් ද යුක්ත විය. මෙහි වැසි දර්ශනය රූගත කිරීමේදී අපට යම් යම් ප්‍රයෝග අනුගමනය කිරීමට සිදුවිය. අදාළ කාල සීමාවේ සෑම දිනකම තෙත බරිත වූ අශ්වයා යළි ප්‍රාණවත් කරනු සඳහා විශාල ප්‍රමාණයක අරක්කු භාවිත කෙරිණ.
චිත්‍රපටයේ අනුග්‍රාහකයන් වූ සිලෝන් තියටර්ස් සමාගම මෙය නිෂ්පාදනයේදී කිසිදු අවස්ථාවක අනවශ්‍ය පරිදි ඇඟිලි ගැසුවේ නැත. ඔවුන්ගේ අනුග්‍රහය යටතේ මා තැනූ පෙර චිත්‍රපට යුගලට ද (‘ගොළු හදවත’ සහ ‘අක්කර පහ’) ඔවුන් එලෙසම අනවශ්‍ය මැදිහත්වීම් නොකළ බව කිව යුතුය. “නිධානය” වැනි චිත්‍රපටයක් නිර්මාණය කළ හැකි වන්නේ මෙබඳු වර්ගයේ අනුග්‍රාහකත්වයක් යටතේ පමණි. “නිධානය” තැනීමේ කර්තව්‍යය දෙස ආපසු හැරී බැලීමේදී මවිසින් මෙතෙක් නිර්මාණය කරන ලද වඩාත් අසීරු චිත්‍රපටය ලෙස මෙය මට හැඟේ. කතාවෙහි දක්නා ලැබෙන සමාජ, ලිංගික, අන්තර් පුද්ගල, ආඛ්‍යානමය සංකීර්ණතාවල කොන්දේසි අනුව ද එය එසේ සිතිය හැකිය.
මෙය මට තීරණාත්මක චිත්‍රපටයක් බැව් එක හැඟීමකින් කීමට පිළිවන. මගේ සිතෙහි පෙර බලපැවැත්වූ පරිදි පවුල් සබඳතා හෝ සීමා සහිත රාමුවක් ඇතුළත පවුල් ජීවිතයේ සැදැහැවත් ස්වභාවය, මරණයෙන් අවසාන වන වර්ගයේ සීමා කොටගත් පෙදෙසක මානව අනුභූති ආදිය ගම්පෙරළියේ සිට අක්කර පහ දක්වා මගේ චිත්‍රපටවල පුනරුක්තියෙන් මෙහෙයවනු ලැබීය. යම් අයකුට මේ දිශාවෙහි යා හැකි තාක් දුරක් “අක්කර පහ” ඔස්සේ ගොස් තිබෙන බැව් මම හඟිමි.
විෂය පථයෙහි වෙනසක් දැන් අත්‍යවශ්‍යය. තවමත් එය ශෛලියෙහි වෙනසක් ඇති කිරීමට ඉල්ලා සිටින්නා වූ විෂයක් බවට පත් නොවුණි. මෙය මා මෙතෙක් විස්තර කිරීමට උත්සාහ කළ අනුභූතීන්ගේ පරාසය පුළුල් කරන්නා වූ කථාවකි. “නිධානය” අති උත්කෘෂ්ට විෂයක් සේ මට දැනේ. ඉන් මා සාර්ථක වූවා ද අසාර්ථක වූවා දැයි මට කිව නොහැකිය. එය කාලයා මතු පවසනු ඇත.

Source ---------------------------------------------------------------------------------------
http://www.silumina.lk/punkalasa/20120304/_art.asp?fn=ar12030411

20140301

‘කේයස්’ -සාගර පලන්සූරිය

අමල් යශෝමන් ජයසිංහ
----------------------------------

’මා මළ විටදි පී.බී. දෙන අසල එම
වැලපී කියන කවි ඇසුමට රිසිමි මම’


පී.බී. අල්විස් කවියාගේ මුහුණ බලා එසේ කවි දෙපදයක් කී ඒ ප්‍රවීණ කවියා තමන් මැරුණු සේ යහනේ වැතිර ගත්තේ ය. එවිට එකදිගට කවි දහයක් පමණ කී පී.බී. කවියා මෙකවිය ද කීයේය.

’රළු ගල් පවා පිපිරෙන්නට පහර දිදී
වැජඹුණු අපේ රන්වන් කුළුගෙඩිය නිදී
ඒ ගල් යළිදු පැළවීගෙන ඉහළ ඇදී
අසලින් යනෙන අසරණයගෙ ඇඟට වදී..’


හඟුරන්කෙත ආදායම් පාලක නිලධාරි (ඩී.ආර්.ඕ) තනතුර එදා හෙබවූයේ විමලරත්න කුමාරගේ කවියාය. දිනෙක ඔහු හමුවන්නට පී.බී. කවියා ගියේ අපේ කතානායක කවියා ද සමඟ ය. එදා රාත්‍රියේ ඒ නිල නිවස්නයේ මේ අපූරු සිදුවීම සිදුවුණි.
ඔහු පිළිබඳ බොහෝ දේ කියැවේ. අධිරාජ්‍යවාදීනට එරෙහිව කොළඹ යුගයේ කවීන් කළ මෙහෙවර හා සසඳන විටදී ඔහු පිළිබඳ ව හැඳින්වෙනුයේ මුල්පෙළෙනි. කවීන් අතර අද්විතීය ස්ථානයක් ඔහුට හිමි වී තිබිණි. ඔහු අව්‍යාජ ය. සරල ය. ප්‍රතිපත්තිගරුක ය. ජාතිකවාදී හැඟුමින් ද පිරිපුන් වූ හේ අවංක ජනතා පුත්‍රයෙකි. පුවත්පත්කලාවේදියෙකි. බොහෝ දෙනාගේ ඉමහත් පැසසුමට බඳුන් වූ ‘කේයස්’ නම් අන්වර්ථ නාමයකින් ‘සුදෝසුදු’ කාව්‍යය ලියූ හෙතෙම සාගර පලන්සූරිය නම් ප්‍රතිභාපූර්ණ කවියා ය. කොළඹ යුගයේ දී සාගරයන් අතිශය ජනාදරයට පාත්‍ර වූයේ ද ‘සුදෝසුදු’ නිසා ය.
සබරගමුවේ පන්නිල්පත්තුවේ කළල්ඇල්ල බුංගිරියේ ඔහු උපත ලද්දේ එනම් 1908 ක් වූ මාර්තු මස 11 වැනිදා ය. පසුකලෙක සාගර පලන්සූරිය වුවද ගබ්බෙල අප්පුහාමි රෙජිස්ට්‍රාර්තුමාගේ මහ පොතේ ලියැවී ඇත්තේ පලන්සූරිය මොහොට්ටාලලාගේ ඩිංගිරි මහත්තයා යනුවෙනි. කුඩා ඩිංගිරි මහත්තයාගේ පසුබිම අනේක දුක් ගැහැට පිරීගිය එකක් ම විය.
විප්ලවවාදී ගති පැවතුම් කුඩා වියේදී ද දක්නට ලැබෙන්නේ මෙවන් ප්‍රබල සිදුවීමකිනි. ඩිංගිරි මහත්තයා කුලීන දරුවෙකි. අකුරට ගිය මුල්ම සිංහල පාසල වූයේ මාදම්පාගම ය. එහි කුලහීන දරුවනට බංකුවල වාඩිවීම තහනම් විය. වාඩිවිය යුත්තේ බිම ය. එය නොරිස්සූ කුඩා ඩිංගිරි තම සගයන් ද සමඟ බංකුව අතැර ඔවුන් හා බිම වාඩිවූයේ ය. මෙහිදී ප්‍රදේශය බාර දිසාපතිවරයාගේ දෝෂදර්ශනයට ලක්වූයේ එහි විදුහල්පතිතුමා ය.
වයසින් වැඩෙත් ම සමාජ සාධාරණත්වය උදෙසා හේ සිය ජීවිතයම කැප කළේ ය. අන්ත දිළිඳු බව දෝතින් ගෙන උපන්න ද ඔහු සිත පිරී තිබුණේ උද්යෝගිමත් සිතිවිල්ලෙනි. වරෙක වෙල්එළියේ ගල්තලාවක හිඳ තම කවි සිත අවදි කරවූයේ ය. ඔහු කුඩා වියේ දී ඔවුනට තිබුණු එකම ඉඩම් කැබැල්ලත් උකසකට සින්න වී ගියේ ය. සිය දරු පවුල නඩත්තු කළ පියා ලෙඩ ඇඳට වැටුණේ ය. ජීවත් වන්නට සිදුවූයේ වතුයායක කෙළවරක පිහිටි බිම් කැබැල්ලක පැලක් තනාගෙන ය.
ඔහුට මාදම්පේ පන්සලේ ලොකු හාමුදුරුවන් හා ඥාති සබඳතාවක් තිබිණි. පැවිදි වීමට තීරණය කළ අපේ කතානායකයා මවුපිය විරෝධතා මධ්‍යයේ ම පැවිදි වූයේ ය. ඉන්පසු ඉගෙනුමට ද දක්ෂයකු වූ කළල්ඇල්ලේ පේමානන්ද නම් වූහ. තුරුණු වියට ආසන්න වෙද්දී උගත මනා බණ දහම් සහ චතුර කථිකත්වය ද රසමුසු කවීත්වය ද මනාව පිහිටා තිබිණි. ඇත්ඔය, පැණනිස්ස හිමියන්ගේ මඟපෙන්වීමෙන් අපේ පුංචි හාමුදුරුවෝ කැලණිය විද්‍යාලංකාර පිරිවෙනට ඇතුළත් වූහ. එහිදී සාහිත්‍ය, සමාජ සංස්කෘතික හා දේශපාලන ක්ෂේත්‍රයේ ද මනා පරිචයක් ලද්දේහ. කෙටි කලකින් තම සොහොයුරා සිවුරු හළ බව දත් සොහොයුරු පියදාස පලන්සූරිය තම සොයුරා බලංගොඩ ආනන්ද මෛත්‍රෙය නාහිමියන් හමුවට කැඳවා ගියේ ය.
උපැවිද්දෙන් නැවතත් පැවිද්දට පැමිණුනි. ඉන්පසු කළල්ඇල්ලේ ආනන්ද සාගර නම් වූහ. මේ වනවිට කවියෙහි දක්ෂයකු ව පසුවෙමින් විවිධ පුවත්පත් සඟරාවනට ද සමාජ ලිපි, කවි පබැඳුම් ලිවීය. ටිබෙට් ජාතික මහින්ද හිමි හා කුළුපගව වැඩිදුර අධ්‍යාපනය පිණිස ඉන්දියාවේ ශාන්ති නිකේතනයට පිවිසියහ. එතැනින් මව්බිමට පැමිණ ගුරු වෘත්තියෙහි නියැළුණි. මේ අවධියේ දී ලියා එළිදැක්වූ ‘සුදෝසුදු’ කාව්‍යයේ පළමු මුද්‍රණය උණු කැවුම් මෙන් විකිණී මහත් සේ ජනාදරය දිනාගන්නට සමත් වූහ.
පසුකලෙක අපේ හිමියන් ආනන්ද, නාලන්ද, කුරුණෑගල මලියදේව, මොරටුව වේල්ස් කුමාර විදුහල්වල ගුරුවරයකු ව කටයුතු කළහ. මේ අතරේදී ලේඛනයෙහි ප්‍රතිභාව පෙන්නුම් කරමින් සාරවත් ලිපි, කවි ආදිය පුවත් සඟරාදියෙහි පළකෙරිණි. පෑගෙන තැලෙන පොඩි මිනිහාගේ පීඩිත බව එහිමි නොඉවසූයේ, කිසිවකුගේ ආරාධනාවකින් තොරව ම වමේ දේශපාලන ව්‍යාපාරයට සම්බන්ධ වූයේ ය. ඒ හොරණ ආසනයෙනි. මහජන එක්සත් පෙරමුණෙනි. පිලිප්, ඇන්.ඇම් සමීපතමයෝ ය. කම්කරු පන්තිය වෙනුවෙන් සටනේ වැදී චතුර කථිකත්වයෙන්, කවියෙන් ජනයින් ආකර්ෂණීය කළේය.
ඒ සටන් හමාර කොට ආපසු ගියේ ද පා ගමනිනි, බසයකනි, නැතහොත් දුම්රියකිනි. සිවුරේම සිටිමින් දේශපාලනයට පිවිසිය ද යළි නොඑන්නට ම සිවුරෙන් වෙන්වූයේ 1947 දීය. ප්‍රතිවිරුද්ධ එම්.ඩී.එච්.ජයවර්ධන ඇමැතිවරයා පරදවමින් හේ 1956 මහ මැතිවරණයේ දී වැඩි ඡන්ද 10,000කින් හොරණ අසුන ජයගත්තේය. නොයෙක් කරදර හිරිහැර මධ්‍යයේ ඔහුටත්, පවුලේ අයටත්, ආධාරකරුවන්ටත් ආහාර පාන, රැකවරණය ලැබදුන්නේ හිටපු අගමැති වත්මන් ජ්‍යෙෂ්ඨ අමාත්‍ය රත්නසිරි වික්‍රමනායක මහතා ප්‍රධාන එම පවුලේ අය ය.
හේ පුවත්පත්, සඟරාදියට ලිවීම අත්නොහළේ ය. ජනතාවට කළ්‍යාණ මන්ත්‍රීවරයකු වුවද ඔහු ජීවත් වූයේ මන්ත්‍රී වැටුපෙන් නොව ස්වශක්තියෙනි. පැවිදි බිමෙන් ගිහි දිවියට පැමිණිය ද හෙතෙම කටපුරා කීයේ ‘තවමත් මට අගෙයි මගෙ හාමුදුරුවරු’ යනුවෙනි

’ඇයි අම්මේ අඬන්නේ මේ කඳුළු සලා
මට දැනෙනවා යයි මගෙ අත දිගට ගලා
නාඬන් අම්මෙ නාඬන් මා විහිළු කළා
එන්නද ගොසින් බොරු කී කොල්ලන්ට තළා


එය සුදෝසුදු හි කාගේත් මුව‘ගෙහි රැඳි ජනප්‍රිය කවියකි. කාලකණ්ණියා, මල්හාමි, කැලණි විත්ති, විසිවුණ තරු, අපේ ඇත්තන්ගෙ විත්ති, පද්‍යාවලි ඪ හා ඪඪ, දම්පද සුගතවාණී, ගද්‍යාවලී ඪ, ඪඪ, ගොවි පෙරමුණ, ගද්‍ය පද්‍ය පරිවර්තන කෘතින් රැසක් ද සාගරයන් රටට පිිළිගැන්වීය. ඉන් බොහෝ කෘති අදටත් පාඨක සිත් දිනා ඇත. ඇතැම් නිර්මාණවල සැඟවී ඇත්තේ ඔහුගේ ම බාල අවධිය බව ද කියැවේ. සාගර 1948 දී විවාපත් වූයේ ය. ජීවන සහකාරිය වූයේ ගල්කිස්සේ, ග්ලැඩිස් චන්ද්‍රා පෙරේරා ය. ඈ හැමවිටම ඔහුගේ සෙවණැල්ල වූවා ය. ඔවුනට පුතුන් තිදෙනකු ලැබිණ. සාගරයන් හැමවිටම තම පුතුන් තිදෙනාට සිංහලකමටත් බුදුදහමටත් නැඹුරුව ජීවත්වන්නැයි ඔවදන් දුණි.
’අපේ තාත්තා අපට හරිම ආදරෙයි. විශේෂයෙන් අපේ සෞඛ්‍යය, කෑම බීම සොයා බැලුවා. අපි ආර්ථික අතින් මහා ශක්තියක් තිබූ අය නොවයි. තාත්තාගෙ ළඟ ම මිතුරන් වුණේ විමලරත්න කුමාරගම, පී.බී.අල්විස් පෙරේරා යන කවීන් දෙපළයි. ඒ අය අපේ ගෙදර නිතර එනවා යනවා. ඇවිත් කවි කියනවා.’ ඒ ලක්විජය සාගර පලන්සූරිය (සාමාන්‍යාධිකාරි – ජාතික නිවාස සංවර්ධන අධිකාරිය) දෙවන පුතු තම පියාණන් ගැන කී අයුරුයි. ‘මා දුටු අපරදිග‘ කෘතිය රචනා වූයේ සාගරයන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී ධූරය හොබවමින් සිටියදීය. පරිපාලනයේ ඉංග්‍රිසි ආධිපත්‍යය බිඳ දැමීමට හේ හඬ නැඟීය. එහෙත් දෙමළ බස කොන්කළ යුතු යැයි ද අපේක්ෂා නොකළේ ය. පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හරින ලදී. ඒ 1960 දී ය. ඒ සමඟම ඔහුගේ මන්ත්‍රී ධූරය ද අහෝසි විය. එය මහා බරකින් නිදහස් වූවා සේ විය. අනතුරුව විද්‍යාලංකාර විශ්වවිද්‍යාලයයේ පර්යේෂණ අධ්‍යක්ෂක ලෙස කටයුතු කළේ ය.
වයසින් අවුරුදු 13 සිට කවියට, ලේඛනයට ඇල්ම දැක්වූ හේ පසුකලෙක පඩිරුවනක් බඳු වූයේ ය. පැවිදි අවධියේ සිට ම ඇසුරේ පසුවූ පැවිදි උතුමන් වූයේ බඹරැන්දේ සිරිසීවලී, කොටහේනේ පඤ්ඤාකිත්ති, කිරිබත්ගොඩ ශ්‍රී ප්‍රඥාසාර, වල්පොල රාහුල යක්කඩුවේ ශ්‍රී ප්‍රඥාරාම හිමිවරු ය. ස්වකීය චතුර කථිකත්වයෙන් හා ආකර්ෂණීය කවිත්වයෙන් ජනසිත් ඇද බැඳ තබාගත්තේ ය. වඩාත් පරසිදු වූයේ ප්‍රගතිශීලී වාමාංශික දේශපාලන කරළියෙහි ය.

’මම දොර නොබින්දෙමි ආවෙමි විවර දොරෙන්
ජය හෝ පරාජය ආ යුතු පරිදි වරෙන්
නිදහස් වන්ට මා උසුලන මිහිරි බරෙන්
උපකාරයක් නොපතමි කිසිකෙනකු කෙරෙන්’


ඒ ඔහුගේ හැටි ය. ඔහු අදීන ය. ස්වෝත්සාහී බව දිවිය පුරාම රැඳී තිබිණ. සෝමවීර චන්ද්‍රසිරි, ආනන්ද රාජකරුණා, තිහාරියේ පීටර් පෙරේරා, පියදාස සිරිසේන, ඩී.ඩබ්ලිව්.වික්‍රමාරච්චි, පී.කේ.ඩබ්ලිව්.සිරිවර්ධන ආදීන්ගේ සමීපතමයකු විය. හෙළදිව, මාවත හා ලංකාදීප පුවත්පත ද ඇරඹි අවධියේ දී එහි කතුවරයකු ද වූයේය. නව මුහුණුවරකින් සාරවත් ලිපි, සමාජ විවේචන, අදහස් කියාපෑම, කතුවැකි සම්පාදනය ද සිදුවූයේ ඔහු අතිනි.
උපැවිදි වීමත් සමඟ ඔහු ලියූ කවකි මේ.

’මට හුරුපුරුදු තැන මාහට නැතිව ගියේ
සමහර මතක නොමැකී සටහනක තියේ
මානෙල් නොපිපුණත් හිරු නැති අඳුරු රැයේ
කොඳමල් පිපේ නම් එය මට මදිද පියේ’


කලබලයෙන් මෙන් දිනක් ගෙට ගොඩ වූ අපේ සාගර සිය බිරිය දෙස බලා දෑතින් යමක් සංඥා කොට පෙන්වූයේය. ‘ඔයා නාට්ටියක් කරනවද?’ කිසිත් නොදත් බිරිය විමසුවා ය. ඔහු තරහින් මෙන් මුහුණ හකුලුවා ගත්තේ ය. අසල තිබූ කඩදාසියක ඔහු යමක් ලියා පෙන්වීය. ඇය වහා එය කියැවූවා ය. ඒ වනවිට ඔහු දෑසින් කඳුළු කඩාහැලෙමින් තිබිණ. ඔහු ඒ ලියුවේ තමන්ට කටහඬ නැති ව ගිය බවකි.
උගුරේ ආබාධයක් ඇති බවකි. දිගින් දිගටම ප්‍රතිකාර කැරිණි. ඉන්දියාවට ද ගොස් ප්‍රතිකාර කරවූවද එතරම් සුවයක් නොලදිණි. පෙර මෙන් කටහඬ උස් ව නොතිබුණි. ‘මගේ තාත්තා මැරෙන කොට 53යි. මටත් දැන් 53යි. ලබන අවුරුද්දෙ මං ඔයාලා ළඟ නැහැ. ඒකට කමක් නෑ. පුතාලා අම්මත් එක්ක හොඳට අවුරුදු කන්න’ දිනෙක සිය බිරිය හා දරුවන් තුරුළට ගෙන සාගරයන් බිඳුණු හඩින් එසේ කීවේය.
ඔහු රෝගාතුර වූයේ හදිසියෙන් ම ය. වහා රෝහල් ගත කැරිණි. එදා ප්‍රිය බිරියගේ සුරත අල්වාගත් හේ මෙසේ කීයේ ය.
’මං අද මැරෙනවා - මං මුකුත් ඉතිරි කරපු කෙනෙක් නොවෙයි. ඒත් මං ඉතුරු කරපු අකුරු තුනක් තියෙනවා. ඒ අකුරු තුන දරුවන්ට ඇති. අපෙ දරුවන්ගෙ ජීවිත ඉදිරියට ගෙනියන්න ඒ අකුරු තුන ඇති.’
’හාමුදුරුවන්ට එන්න කියන්න – මං අද මැරෙනවා” ඔහු බිරියගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ය. ඒ අනුවම හිමිවරු වඩමවා පිරිත් නූල් බැඳිනි. පිරිකර ද පූජා කෙරිණි. ඒ පිරිත් අවසන අපේ සාගරයන් දෑත් එක්කොට උස්හඬකින් සාදු ... සාදු... යනුවෙන් කීයේය. හාමුදුරුවනේ.. මේ ආත්මයේදී ඔය කහපාට දකින්න මට ලැබෙන්නෙ නැහැ... අද මං මැරෙනවා..’ ඒ හඬ දුබලය.
ඕ දෑස් විහිදා තම හිමි දෙස බලා හුන්නාය. ඔහු දෑස් නිවී..නිවී ගියා සේ ය. ... ඕ එසැනින් සිහිසුන්ව සිය සැමියාගේ මුහුණ මතට ඇද වැටුණාය.
නිදහස් මතධාරී බුද්ධිමතකු මෙන්ම තමා සතු සියල්ල සමාජයට ප්‍රදානය කොට කිසිවක් බලාපොරොත්තු නුවූ ජනසිත් හි ලැගුම් ගත් ඒ සොඳුරුතම මිනිසා 1961 – ජූනි මස 21 දා පස්වරු 5.55ට සිය ජීවිතයෙන් සදහට ම සමුගෙන යන්නට ම ගියේ ය.
ඔහුගේ වියෝවෙන් කම්පිත වූ දහස් සංඛ්‍යාත පිරිස් අතර සිරිල් ඒ. සීලවිමලයන් මෙසේ ලියුවේ ය.

’අපේ සාගර පලන්සූරිය
    අපේ කේයස් අනේ මැරුණා
අපේ කවියා උගත් මිතුරා
    අපේ ඇසුරින් ඉවත ඇදුනා
අපේ ඇස් ඉදිරියේ සොහොනින්
    නැඟුණු දුම්රැළි ඉහළ නැඟුණා
අපේ රටට ම පාඩුවකි ඔහු
    සොහොන මැද අළු බවට හැරුණා





වතගොත




මුල් නම – පලන්සූරිය මොහොට්ටාලලාගේ ඩිංගිරි මහත්තයා
පසු නම් – කළල්ඇල්ලේ පේමානන්ද, කළල්ඇල්ලේ ආනන්ද සාගර
භාවිතා වූ පසු නම් - සාගර පලන්සූරිය (කේයස්)
උපත – 1908 මාර්තු මස 11 දා
වෘත්තීන් – ගුරු වෘත්තිය, පුවත්පත් කර්තෘ, පර්යේෂණ අධ්‍යක්ෂ
වෙනත් – ප්‍රතිභාපූර්ණ කවියෙකි (පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී)
විවාහය – 1948 නොවැම්බර් මස 26 දා
පුතුන් – තිදෙනෙකි. කීර්ති විජය සාගර පලන්සූරිය, ලක්විජය සාගර පලන්සූරිය සහ ගීතකුමාර සාගර පලන්සූරිය
බිරිය – ග්ලැඩිස් චන්ද්‍රා පෙරේරා
විපත – 1961 ජූනි මස 21 දා පිලපිටියේ දී

විශ්වීය සිංහල කවි ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ


ආචාර්ය ගැමුණුසිරි ගමගේ 
--------------------------------

ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහයන් අභාවප්‍රාප්ත වී
අඩසියවසක් ගෙවෙමින් පවතී.
 ශ්‍රී ලංකාව නම් කොදෙව්වේ පහළ වූ
විශ්වීය සිංහල කවියා ලෙස ඔහු හැඳින්වීම
 කිසිසේත් අතිශයෝක්තියක් නොවන බව
ඔහු ගැන දන්නෝ දනිති.

මහා සාහිත්‍යධරයකු, කවියකු, ලේඛකයකු, කථිකයකු,
දේශපාලනඥයකු සහ ඡ්‍යෝතිර්වේදියකු වූ
මේ ශ්‍රේෂ්ඨ පුරුෂයා වසර පනස් ගණනකින්
මෙලොවින් සමුගැනීම කෙතරම් නම් අභාග්‍යයක් ද?


ඔහු විශ්වීය පුද්ගලයෙකැයි කිව හැක්කේ ලෝක පූජිත කවියන් අතර කැපී පෙනෙන තරමේ නිර්මාණශීලී කුසලතාවක් ඔහු සතු වූ හෙයිනි. ඒ බව පළ කළ ඔහුගේ ලේඛන ශෛලිය සහ රසිකත්වය උගත්කමින් ඔප වැටුණු, සහජ ශන්තියෙන් ඔදවත් වුණු එකකි. පාලි සංස්කෘත සහ සම්භාව්‍ය සිංහල පොත පත ඔහු කෙතරම් මැනැවින් හදාරා තිබුණේ ද යත් හිටිහැටියේ යමක් ගැන කියනවිට එම පොත පතේ ඡේද උපුටා දැක්වීම ඔහුගේ පුරුද්ද විය. එය ඔහුගේ අසම මතක ශක්තියට එක් නිදසුනකි.
කෙසේ වුවද පැරණි පොතපතට සන්න ලියමින් පාණ්ඩිත්‍යය ප්‍රකට කරමින් සිටි සමකාලීන ප¼ඩිවරයන් අතරට එක් විටම ඔහු අදහස් කෙළේ නැත. ඒ වෙනුවට පුවත්පත් කතුවරයකු ලෙස සමාජ විවේචනය සඳහා තම ලේඛන ශක්තිය මෙහෙයවීමට ඔහු වැඩි කැමැත්තක් දැක්වීය. මෙයින් කියවෙන්නේ ශාස්ත්‍රීය ප්‍රශ්නවලට මුහුණදීමට ඔහු පසුබට වුණු බවක් නොවේ.
වරක් සමකාලීන ශ්‍රේෂ්ඨ ප¼ඩිවරයකු වූ වැලිවිටියේ සෝරත නාහිමියන්ගේ ලේඛනයක උක්තාඛ්‍යාත සම්බන්ධය වැරදි බව පෙන්වා දීමට ඔහු පසු බට වුණේ නැත. පනහේ දශකයේ අගභාගයේ දඹදෙණියේ පැවැති සාහිත්‍ය සම්මේලනයට සහභාගි වූ ඔහු එවකට සිටි රටේ පිළිගත් පඩිවරුන් මැද එකල විවාදයට භාජනය වෙමින් පැවැති නිසඳැස් පද්‍යයට දැඩි වාග් ප්‍රහාරයක් එල්ල කරමින් කළ දේශනය තවත් එබඳු අවස්ථාවක් විය.
වෘත්තීය ප්‍රවෘත්ති කලාවේදියකු වූ ඔහු මුලදී තමන්ගේ ම පත්‍රයකින් එනම් ‘හෙළදිව‘ නම් පුවත්පතින් වෘත්තීය ජීවිතය ඇරැඹීය. පසුව ඉංග්‍රීසි ජාතිකයින් ආරම්භ කළ ‘ටයිම්ස්’ ආයතනයේ සිංහල පුවත්පත වූ ‘ලංකාදීප’යේ කර්තෘ මණ්ඩලයට බැඳුණු ඔහු එහි ප්‍රාණනාලිය බවට පත්වූ බව නොපිළිගත්තෙක් නැත. ප්‍රධාන වශයෙන් ම එහි දිනපතා ‘වගතුග‘ තීරුව ලියූ මානවසිංහයෝ සිය තියුණු ඇස සමාජයේ සමකාලීන ප්‍රශ්න වෙත යොමු කළහ. එය සාමාන්‍ය පත්‍ර කලාවේදියකුගේ වෘත්තීය වගකීම විය. එහෙත් මානවසිංහයන්ගේ වෙනස වූයේ තමා විග්‍රහ කරන ගැටලුවලට තමන්ගේ ම විසඳුමක් ඉදිරිපත් කිරීමය. එයට පදනම් වූයේ රටේ සංස්කෘතිය, ඉතිහාසය සහ පෞද්ගලික දර්ශනය වූ බව පෙනී යයි. ලංකාදීප වගතුග පමණක් දැන් කොටස් වශයෙන් පොත් හැටියට මුද්‍රණය වෙමින් පැවතීම සතුටට කරුණක් වන්නේ අවශ්‍ය පාඨකයකුට එය නැවත කියවීමට ඉන් අවස්ථාව ලැබෙන හෙයිනි.
සිංහලය රජයේ බස කිරීම, ආයුර්වේදයට නිසි තැන ලබා දීම, භික්ෂූන්ගේ ගෞරවය රැකීම, දේශීය කලාකරුවන්ට නිසි සැලකිලි ලබා දීම, සාහිත්‍යයේ සම්ප්‍රදාය සහ නව ආකෘති, කලාවේ නව ආරවල් වැනි කරුණු ගැන ඔහු ලියූ දේ පාඨක මනසට නැවුම් පෝෂණයක් ලබා දුන්නේ ය.
මානවසිංහයින් සිංහල පාඨකයන් අතර කෙතරම් ජනප්‍රිය වීද යත් යම් කරුණක් ගැන ඔහු දරන මතය කුමක්දැයි දැනගැනීමේ අදහසින් ම ලංකාදීපය මිලට ගත්තෝ වූහ. විශේෂයෙන්ම භික්ෂූන් හා ගුරුවරුන් අතරට ලංකාදීපය ගියේ ‘වගතුග‘ නිසා බව කිව හැකි ය. බස හැසිරවීම සම්බන්ධයෙන් ඔහු හා තරඟ කළ හැක්කකු නොවූ බවට අඩු වැඩි උගත්කමින් යුතු පාඨකයින් ඒකමතික වූ බව සිතේ. වරක සාමාන්‍ය සරල සිංහලයෙන් ලියූ ඔහු තවත් විටක හුදු හෙළයෙන් ම ලිවීය. තවත් විටක වගතුග යනු පද්‍ය රචනාවක් විය. එහෙත් එහි සරල බව සහ රසවත් බව කිසිවිටෙක අඩු නොවීමේ හේතුවෙන් ඒ සියල්ල එක සේ ජනප්‍රිය විය.
ඔහුගේ භාෂාඥානය කෙබඳු වීද යනු දැක්වීමට ඔහු සමත් වූ විභාගයක් හෝ ලබාගත් උපාධියක් සාධකයක් ලෙස දැක්විය හැකි නොවේ. එහෙත් ඔහු ලියූ දේ එම දැනුම පිළිබිඹු කරන කැටපතක් වූ බවට වගතුග තීරුව ම සාක්ෂියකි.
එසේ හුදු හෙළයෙන් ලියූ ‘වගතුග‘ක් වැවුරුකන්නල රජමහා විහාරයේ රාමු කර ප්‍රදර්ශනය කරමින් ඇති අයුරු දක්නට ලැබිණ. එයට හේතුව එය එම ආයතනය ගැන ලියූවක් වීම ය. ධර්මප්‍රදීපිකාව නම් ගුරුළුගෝමීන් කළ සම්භාව්‍ය සාහිත්‍ය කෘතියේ සුළුකලි¼ගුදාව නම් වූ එකම පැරණි සිංහල ගද්‍ය කාව්‍යයේ කොටසක් වන තරමටම එය ගද්‍ය කාව්‍යයක ස්වරූපය දැරීය.
පාලි භාෂාව පිළිබඳ ව ඔහුගේ ප්‍රගුණතාව පළ කරන්නක් නම් දෙදහස් පන්සීයේ බුද්ධ ජයන්තිය නිමිත්තෙන් ලියා ලංකාදීප බුද්ධ ජයන්ති අතිරේකයේ පළ කළ ගීතයයි. එය ඇරඹෙන්නේ මෙසේය.

පාතුරහොසි බුද්ධජියන්ති
ධම්ම සමය මුදණදි
පීතිපමොදානීත ජනෙහි
මානයතෙ තථාවාදී

එහි අදහස නම් “බුද්ධ ජයන්තිය පහළ විය. ධර්ම අවබෝධය හටගත්තේ ය. ප්‍රීති ප්‍රමෝදයෙන් ඇදී ආ ජනතාව තථාගතයින් වහන්සේ වඳිති” යනුය. ගාථාවලින් හා ගද්‍ය ඡේදවලින් පිරී ඇති පාලි සාහිත්‍යයට එක් වූ එකම ගීතය මෙය බව නිසැක ය.
ඔහු මැනැවින් සංස්කෘත සාහිත්‍යය හදාරා සිටි බවට සාක්ෂි දරන්නේ ද වගතුග තීරුවම ය. සංස්කෘතයේ සුප්‍රකට ගද්‍ය කාණ්ඩයක් වන කාදම්බරියේ රසවත් බව ගැන වරක් ඔහු කියා තිබුණේ “එම රසයෙන් මත් වූවෙකුට වෙනත් කිසිම රසයක් ගැන නොසිතේ” යන අදහස ඇතුළත් “කාදම්බරී රස භරෙන සමස්ත එව මතෙතා න කිඤ්චිදපි චෙතයතෙ ජනොයව්” යන්න උපුටා දක්වමිනි. සංස්කෘත සාහිත්‍ය ප්‍රභාවෙන් ඔහුගේ රසික බව දිදුලූ බව පළ වූ තවත් අවස්ථාවක් නම් දහහතර වන සියවසේ තරම් රචිත සංස්කෘත ගීත කාව්‍යයක් වන ජයදේවයින්ගේ ගීත ගෝවින්දයේ රසයට ඔහු කිඳාබැස සිටි බවට සාධක ලැබීමය. කලින් කියැවුණු පාලි ගීතයට පවා එම ආභාසය ලැබී තිබේ. ගීත ගෝවින්දයේ එන,

”නාමසමෙතෙං කෘත සංකේතං
වාදයතෙ මෘදු වෙණුම්”
යන්න සමඟ ඉහත සඳහන් පාලි ගීත කොටස සසඳා බැලූ විට මෙය පැහැදිලි වේ.
”කෝමල රේඛා” නමින් පළ වුණේ ඔහුගේ ගී එකතුවකි. එයට ලියූ පෙරවදනේ තම රසිකත්වය සහ ගී නිර්මාණය පිළිබඳ නිදාන කථාව ලියා දක්වමින් මානවසිංහයින් පළ කරන අදහස් අපූර්වතාවෙන් අනූන ය. තමාගේ රසිකත්වය ඔප නැංවූ වංග ජාතික කාන්තාවක් ගැන ඔහු එහි සඳහන් කරයි. ඇයගෙන් ඔහු වංග භාෂාව උගත් බවටත් එහි කාව්‍ය නිර්මාණ අගය කිරීමට ඉන් අවස්ථාව උදා වුණු බවටත් සාධක තිබේ.
තමා හොඳින් නූගත් භාෂාවක වුවද අන්තර්ගතය ගැන හැඟීමක් ලබා ගැනීමට තරම් පුදුම ඉවක් ඔහු සතු වූ බව පෙනෙන්නේ ඔහු බර්නාඩ් ෂෝ තාගෝර් වැන්නන් ගැන කරන සඳහන් වලදී ය. බර්නාඩ් ෂෝගේ අභාවය ගැන ලංකාදීපයට ගීතයක් මඟින් ශෝක ප්‍රකාශයක් කළ ඔහු එය ඇරඹූයේ
”ජෝර්ජ් බර්නාඩ් ෂෝ කලා මහ සාගරේ” යනුවෙනි. මානවසිංහයන්ගේ ඉංග්‍රීසි දැනුම ශූන්‍යයේ මට්ටමේ පැවතිය ද ඉංග්‍රීසි ලේඛකයින් ගැන ඔහු ලියූ දේ අතිශයින් ම අදාළ බව පුවත්පත පිළිගත්තේ ය. එයට සාධකය නම් මේ වන විට ලංකාදීපයේ ප්‍රධාන කර්තෘ ධූරය දැරුවේ ප්‍රකට ඉංග්‍රීසි ලේඛකයකු වූ ඩී.බී.ධනපාල මහතා වීමය. කෝමල රේඛා පෙරවදනේ සඳහන් පරිදි පත්‍රයේ සෑම අතිරේකයකට ම මානවසිංහයන්ගේ ගීතයක් ඇතුළත් කිරීම ඔහුගේ අභිලාෂය විය.
ඔහු ලියූ සෑම ගීතයක් ම නව නිර්මාණයක් වශයෙන් විශිෂ්ට සාහිත්‍ය කාර්යයක් ම විය. ඒවා සිවුපද, ජන ගී, ගීත නාටක හෝ චිත්‍රපට ගී වශයෙන් කවර අයුරකින් වර්ග කළත් මේ නවතාවේ වෙනසක් නොවීය. විශේෂයෙන් කිවයුත්තේ නම් ගීත නාටක නම් ආකෘතියෙන් කළ රචනා තනිකරම ඔහුගේ ම නව සැලැස්මක් බව ය.
ඔහුගේ නිර්මාණ කෙතරම් දන මන බැඳගත්තේ ද යන්න පළකරන සිද්ධියක් මෙසේ ය. කුරුලු ලෝකයේ වටු පැටියකු දොරට වඩින මංගල්ලය ගැන මානවසිංහයින් අපූරු රචනයක් කර තිබුණි. එය කවර හෝ කාව්‍ය ආකෘතියකට අයත් කළ හැකි නොවන ආකාරයේ ගීතයකි. එහි ඇතුළත් වුණේ කුරුල්ලන් අතර වන සංවාදයකි.
එක කුරුල්ලෙකු අණබෙරයක් ගසමින් යන විට අනිත් කුරුල්ලෝ “මොකොද බොලේ වෙලා තියෙන්නේ” යයි අසති. පිළිතුර වන්නේ “වටුපැටියා තටු ඉදිලා - දොරට වඩින මඟුල් දිනේ ගැනයි කියන්නේ – මඟුල් කෑම ලබන සුමානේ” යන්න ය. පනහේ දශකයේ අගභාගයේ කොළඹ නගර ශාලාවේ පැවැති රැස්වීමක එඩ්වින් කෝට්ටගොඩ කවියාගේ ජන ගී ගායනයක් ද තිබිණ. වෙනත් ගී අතර මේ ගීය ගායනා කළ විට ලැබුණු ජනතා ප්‍රතිචාරය කෙතරම් ද යත් අසන්නෝ එක හ¼ඩින් පාවලින් ලෑලි පොළොවට තට්ටු කරමින් එයට සහභාගි වූහ. අනතුරු ව ගායකයා, ගීයේ රචකයා ශ්‍රී චන්ද්‍රරත්න මානවසිංහ බව කීවේය. ඔහුගේ කටහඬ නතර වනවාත් සමඟ ම මානවසිංහයෝ ද වේදිකාවේ අසුන් ගත්හ. එවිට නැඟුණු අත්පොළසන් හ¼ඩින් සබාගැබ ගිගුම් කෑවේය. මොහොතකින් වේදිකාවේ සිටි කෙනෙක් “මම ඉල්ලීමක් කරනවා. ඒ ගායනය නැවතත් ඉදිරිපත් කරන්නට” යැයි කීවේ ය. එය ම දෙවන වරට ද ගායනය විය.
ඔහුගේ නිර්මාණවල බස් වහර කෙතරම් ප්‍රකාශන ශක්තියෙන් පිරී පැවැත්තේ දැයි කියතොත් ඇතැම් දෙබසක චරිතවල හැඟුම් සමුදාය වචන දෙක තුනකින් ම රසිකයාට පසක් කරන සුලු විය. කෝමල රේඛාවේ ඇතුළත් ‘ගුරු ගෙදර අතරමඟ’ එවැන්නකි. එහි එන චරිත දෙක නෑනා මස්සිනාලා ය. ඔවුහු ළමා වියේ සිටිති. ගීයෙන් නිම වී ඇති ඔවුන් අතර වන දෙබස් ඇරඹෙන්නේ මෙසේ ය.

“අකුරට යනවයි කියලා
ටිකිරි අයිය බැදිවලමයි
ඉන්නකො මම ගුරු ගෙදරට
ගිහින් කියන්නම් – ගිහින් කියල
මේ බැද්දෙදි අල්ලල දෙන්නම්” යි නෑනා කියන විට
”කුරුල්ලන්ට පඳුරුවලට
ඔමරි කරනවා විතරයි
සිලිඳු ඉතින් දර කැඩුවද
මමත් කියන්නම්
ගිහින් කියල පොඩි නැන්දට
අල්ලල දෙන්නම්”යි මස්සිනා කියයි.

කටවහර ගීයට යොදා ගැමි පෙම පළ කළ කාව්‍ය නිර්මාණවලට මීට වඩා හොඳ නිදසුන් තිබේද?
කුඩා දැරියකගේ සිතේ පහළ වන නොමේරූ බුදු බැතිය කවියට නඟමින් කළ සිව්පද පෙළ තවත් විශිෂ්ට නිර්මාණයකි.

බුදුහාමුදුරුවන් ඉස්සර සිටින කොට
මම හිටියනම් යන විට කැලයට දරට
වනමල් නෙළා තබමින් සිරිපතුල පිට
වැඳවැටෙනවා නොගොහින් ගෙට වරුවකට
යනුවෙන් ඇරඹෙන එහි ඉතිරි පැදි ද ඊටම නොදෙවැනි ය.


කාටත් හොරෙන් ගොඩ අරගෙන කැටය මගේ
සිවුරක් ගෙනත් දෙනවා කහඅත්ත වගේ
එතකොට බලත හැකි පොරොවා වඩින රඟේ
කිනිහිරි මලක් සෙලවෙනවා වැනි සුළඟේ
යනු එහි තවත් කවියකි.

මානවසිංහයන්ගේ සහජ ප්‍රතිභාව මැනවින් දන්නේ ඔහු ළඟින් ඇසුරු කළ අයයි. පහත සඳහන් විස්තරය මට ලැබුණේ අභාවප්‍රාප්ත ප්‍රවීණ ගායකයකු වූ නාරද දිසාසේකරයන් ගෙනි. ‘රන්මුතුදූව‘ නම් ප්‍රථම සිංහල වර්ණ චිත්‍රපටයේ ‘පිපී පිපී” ගීයේ ගායකයා වූයේ ඔහු ය. අමරදේව සූරීන්, නාරද සහ චිත්‍රපටයේ නිෂ්පාදක අංශයේ කෙනකු මානවසිංහයන් හමුවන්නට ගියේ ඔහු ලවා එම චිත්‍රපටයට ගීත කීපයක් ලියවා ගන්නටය.
පළමුව ඔහු ප්‍රිය කළ තෑග්ගක් අතේ තැබූ පිරිස පැමිණි කාරණය පැහැදිලි කළහ. ඒ වනවිටත් ඔහු සිටියේ මීවිතින් මත්වීය. තෑග්ගට ලැබුණු රස පානය ද විවෘත විය. ඔහුගේ කටහඬ බමන හිසට අනුකූ®ල විය. “වසන්තා” ඔහු සිය පියඹ ඇමතුවාය. “පෑනකුයි –කඩදාසියකුයි – අර - ගෙන – මං - කියන එක – ලියා - ගන්න” දැන් කවුරුත් නිහඬ ය. විනාඩි දෙකකින් පමණ මානවසිංහයන්ගේ කටහඬ යළි අවදි විය.
”පිපී පිපී - රේණු නටන – වනේ මලක හැප්පිලා” මේ පද ටික ඔහුගේ මුවින් ටික ටික පිටවන්නට විනාඩි පහක් පමණ ගත විය. විනාඩි විස්සක් තිහක් පමණ ගෙවෙන විට “පිපී පිපී” ගීතයේ රචනය නිම විය.
එම චිත්‍රපටයට ම ඇතුළත් වුණු “ගලන ගඟකි ජීවිතේ දයාලූ ලෝකයේ” වෙසක් පොහෝ දින දිනූ සේක අප බුද්ධදිවාකරයාණෝ” යන ගීත එකිනෙකට වෙනස් ආරකින් රචනා වී ඇත්තේ ප්‍රස්තුතයට ගැළපෙන ධ්වනිය නිනාද වන සේ ය.
“ගලන ගඟකි ජීවිතේ” ගඟේ ගලා යාමට අනුකූල ධ්වනියක් නඟන අතර “වෙසක් පොහෝ දින” ගීතය බුද්ධ භක්තියට තෝතැන්නක් ලෙස හඬ නැඟේ. මුලින් සඳහන් ‘පිපී පිපී” ගීතයේ හඬ චිත්‍රපටයේ ඇතුළත් සාජ්ජයට කෙතරම් නම් ගැළපේ ද?
ලිපිය අවසන් කිරීමට මානවසිංහයන්ගේ අභාවයෙන් වසරක් ගෙවීමේදී කොළඹ ආනන්ද මහා විද්‍යාලයේ පැවැති අනුස්මරණ උත්සවයේදී අභාවප්‍රාප්ත ආචාර්ය ගුණපාල සේනාධීර ප¼ඩිතුමා කළ ප්‍රකාශයක් උපුටා දැක්වීම සුදුසු යැයි සිතමි.
”මානවසිංහ, භාරතීය මහා කවි කාලිදාස ගණයේ ශ්‍රේෂ්ඨ කවියෙකැයි බොහෝ දෙන කියති. මා එයට සංශෝධනයක් කළ යුතුය. සංස්කෘත කාව්‍ය ග්‍රන්ථ රචනා කළ කාලිදාසගේ කෘතීන් මානවසිංහයන්ගේ සිංහල කාව්‍ය නිර්මාණත් සසඳා බැලූ විට කාලිදාසයින්ට වඩා මානවසිංහයන් ප්‍රතිභාශක්තියෙන් ඉහළින් සිටින බව නොබා කිව හැකිය.”



ආචාර්ය ගැමුණුසිරි ගමගේ